تن داد . معاويه پس از تسلط بر اوضاع ، مفاد صلح را زير پا نهاد . خلافت ظاهرى امام شش ماه بيشتر طول نكشيد ، اما تا سال 49 هجرى ، سال شهادت او ، امامتش به درازا كشيد . اين دوره ، بر او و هواداران اهل بيت در اثر سخت‌گيرىهاى معاويه و قتل و كشتار شيعيان بسيار سخت گذشت و سرانجام با دسيسه‌هاى معاويه آن حضرت به دست همسرش جعدة بن اشعث مسموم شده و به شهادت رسيد . عايشه و مروان ، به رغم وصيت آن حضرت اجازه ندادند جسد مطهرش كنار قبر پيامبر دفن گردد و در بقيع مدفون گرديد . « 1 » امام حسين ( ع ) ابو عبد اللّه ، حسين بن على ( ع ) ، ملقب به سيد الشهدا ، در سوم شعبان سال چهارم هجرى در مدينه ديده به جهان گشود . امامت آن حضرت از سال 49 هجرى آغاز و تا سال 61 هجرى ادامه يافت . او بارها به قتل و كشتار شيعيان اعتراض كرده ، با نوشتن نامه به معاويه او را از اين امر بر حذر مىداشت . با سر كار آمدن يزيد و در پى دعوت كوفيان از آن امام براى رهبرى آنان در قيام بر ضد بنى اميه ، همراه با خاندان رسالت به سوى كوفه رفت . در روز دهم محرّم سال 61 هجرى با دشمن پرشمار اموى جنگيد و خود و يارانش مظلومانه ، به شهادت رسيد و خاندانش به اسارت رفتند . اما ، اين فاجعهء عظيم ، به تدريج آثار خود را بر جاى نهاد و تشيع را تثبيت كرد . « 2 » امام زين العابدين ( ع ) ابو الحسن ، على بن حسين ، ملقب به سجّاد و زين العابدين ، بنا به روايت مشهورتر در سال 38 هجرى در مدينه تولد يافت . در سفر اسارت به شام ، نقش مبلّغ پيام شهادت پدر را ايفا كرد . امامت او از سال 61 هجرى آغاز و تا سال 94 يا 95 هجرى ادامه يافت . امام سجاد در عين اختيار انزوا ، با نقل احاديث ، كوشيد وظايف امامت و اهداف اصلاح‌طلبانهء پدر بزرگوار خويش را تداوم بخشد . « 3 » صحيفهء سجاديّه مجموعهء نيايش‌هاى ايشان ، پيام‌آور معنويت در جهان است و

--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 225 و 22 ؛ در مورد امام حسن ر . ك : ارشاد شيخ مفيد ( مجموعه مصنفات ، ج 11 ) ، ج 2 ، ص 5 - 26 . ( 2 ) . ارشاد ، ص 27 - 125 . ( 3 ) . ر . ك : ارشاد ، ج 2 ، ص 137 - 155 .